Neidio i'r Prif Gynnwys
Chat now
Sgwrsiwch nawr

Seicoleg: Cyfeirnodi APA

Seicoleg - APA 7fed argraffiad (American Psychological Association)

Mae'r dudalen hon yn rhoi enghreifftiau o ffynonellau sy'n cael eu cydnabod yn gyffredin. Cyfeiriwch at ganllaw APA yr adran (APA = Cymdeithas Seicolegol America) yn:

APA 7fed argraffiad apastyle.apa.org/

Y pethau sylfaenol i gofio

Un o nodweddion pwysicaf ysgrifennu academaidd yw cydnabod llyfrau, erthyglau cyfnodolion a ffynonellau gwybodaeth eraill rydych wedi’u defnyddio yn eich gwaith, fel arfer drwy gyfeirio atynt yn eich aseiniad a rhestru pob un ar y diwedd mewn rhestr gyfeirio. Yn aml iawn, fe gewch farciau am wneud hyn yn gywir felly mae’n sgil sy’n werth ei dysgu cyn gynted ag y gallwch.

Os na fyddwch yn cydnabod eich ffynonellau mae’n bosib y byddwch yn cyflwyno syniadau neu ddyfyniadau rhywun arall fel eich rhai chi eich hun. Llên-ladrad yw hynny; nid yw’r Brifysgol yn caniatáu hyn a gall y canlyniadau fod yn ddifrifol.

Cysylltwch â Sarah ssg@aber.ac.uk / llyfrgellwyr@aber.ac.uk eich Llyfrgellydd Pwnc os oes angen rhagor o gyngor neu gymorth.

Ymwybyddiaeth ynglŷn â Chyfeirnodi a Llên-ladrad

Mae hwn yn ddull sy'n defnyddio fformat awdur-dyddiad ar gyfer cydnabyddiaethau yn y testun ac yna'n rhestru manylion llawn y ffynhonnell yn nhrefn yr wyddor yn y rhestr gyfeirnodi.

Enghreifftiau o gydnabyddiaethau yn-y-testun:

  •    Yn rhan o'r naratif e.e. Mae Adams (2019) yn dadlau bod...
  •    Yn dilyn yn syth ar ôl ymadrodd e.e. Mae'r canllaw cyfredol yn rhoi darlun cyffredinol o APA (Adams, 2019).

Os ydych chi’n rhoi cydnabyddiaeth am ddyfyniad uniongyrchol, gwnewch yn siŵr eich bod yn nodi rhif y dudalen ar ôl y flwyddyn: (Adams, 2019, t. 42).

Os ydych yn rhoi cydnabyddiaeth i lyfr neu erthygl sydd â sawl awdur, dilynwch y rheolau hyn:

2 awdur: rhowch gydnabyddiaeth i'r ddau ohonynt bob amser (Polit a Beck, 2017)

3-20 awdur: Nodwch gyfenw'r awdur cyntaf ac yna et al (Perry et al., 2020)

 

Ffynhonnell eilaidd

Nid yw defnyddio ffynonellau eilaidd yn cael ei annog yn null cyfeirnodi APA ac fe'ch anogir bob amser i fynd at y ffynhonnell wreiddiol. Fodd bynnag, weithiau nid yw hyn yn bosib, oherwydd diffyg mynediad i'r ffynhonnell wreiddiol o bosib neu am nad yw'r ffynhonnell wreiddiol ar gael. Yn yr achosion hyn, byddech yn rhoi cydnabyddiaeth ac yn cyfeirnodi mewn ffordd ychydig yn wahanol, fel y nodir isod.

Cydnabod ffynhonnell eilaidd o fewn y testun

(Masson & Graf, 1993, fel y dyfynnwyd yn Eysenck & Keane, 2000, p. 207).

Cynnwys ffynhonnell eilaidd yn eich rhestr gyfeirnodi
Eysenck, M. W., & Keane, M.T. (2000). Cognitive psychology: A student’s handbook (4th ed.). Psychology Press. 

Gweler y tabiau canlynol i gael cyngor ynglŷn â chreu rhestr gyfeirnodi.
 

Creu'r rhestr gyfeirnodi:

Wrth gyfeirnodi llyfr dilynwch y drefn hon:

•    Awduron, cyfenw ac yna blaenlythrennau
•    Blwyddyn cyhoeddi, mewn cromfachau
•    Teitl, mewn print italig
•    Argraffiad y llyfr (os nad yr argraffiad cyntaf)
•    Cyhoeddwr

Enghraifft: Llyfr, un awdur:

Rhestr Gyfeirnodi:
Smyth, T.R. (2004). The principles of writing in Psychology. Palgrave MacMillan.

Awduron lluosog:

Holt, N., Bremner, A. J., Sutherland, E., Vliek, M., Passer, M., & Smith, R. (2023). Psychology: The Science of Mind and Behaviour, (5th ed.). McGraw-Hill UK Higher Ed.

Wrth gyfeirnodi e-lyfr dilynwch y drefn hon:

  • Awduron neu olygyddion (Goln.), cyfenwau ac yna blaenlythrennau.
  • Blwyddyn cyhoeddi, mewn cromfachau
  • Teitl y llyfr, mewn print italig.
  • Argraffiad (os nad yr argraffiad cyntaf)
  • Dolen gyswllt URL neu DOI

Enghraifft: e-lyfr

Loschiavo, J. (2015). Fast Facts for the School Nurse: School Nursing in a Nutshell (2nd ed.). Springer. https://doi.org/10.1891/9780826128775

Wrth gyfeirnodi pennod o lyfr dilynwch y drefn hon:

•    Awdur y bennod, cyfenw yn gyntaf ac yna llythrennau cyntaf.
•    Blwyddyn cyhoeddi
•    Teitl y bennod
•    Yn + awduron y llyfr cyfan (Goln.)
•    Teitl y llyfr
•    Tudalennau'r bennod
•    Cyhoeddwr

Enghraifft: pennod o lyfr

Smyth, M. J., & Filipkowski, B.K. (2010). Coping with stress. Yn D. French, K. Vadhara, A.A. Kaptein, & J. Weinman (Goln.), Health Psychology (tt. 271-283). Blackwell Publishing.

Wrth gyfeirnodi erthygl dilynwch y drefn hon:

•    Awduron, cyfenwau ac yna blaenlythrennau.
•    Blwyddyn cyhoeddi, mewn cromfachau.
•    Teitl yr erthygl.
•    Teitl y cyfnodolyn, mewn print italig.
•    Cyfrol y cyfnodolyn.
•    Rhifyn y cyfnodolyn, mewn cromfachau.
•    Ystod tudalennau'r erthygl.
•    DOI yr erthygl, os yw ar gael.

Enghraifft: Erthygl mewn cyfnodolyn

Beaman, P.C., & Holt, J.N. (2007). Reverberant auditory environments: the effects of multiple echoes on distraction by 'irrelevant' speech. Applied Cognitive psychology, 21(8), 1077-1090. doi:  https://doi.org/10.1002/acp.1315 

Wrth gyfeirnodi gwe-ddalen dilynwch y drefn hon:

•    Cyfenw'r awdur ac yna blaenlythrennau NEU enw'r sefydliad. Teitl y we-ddalen os nad oes awdur.
•    Blwyddyn cyhoeddi (mewn cromfachau).
•    Teitl.
•    URL.

Enghraifft: gwe-ddalen

Sefydliad Iechyd y Byd (WHO). (2019). WHO updates global guidance on medicines and diagnostic tests to address health challenges, prioritise highly effective therapeutics, and improve affordable access. https://www.who.int/news/item/09-07-2019-who-updates-global-guidance-on-medicines-and-diagnostic-tests-to-address-health-challenges-prioritize-highly-effective-therapeutics-and-improve-affordable-access  

Gall dogfen ar y we gynnwys adroddiadau llywodraeth neu ddogfennau polisi. Maent yn cael eu cyfeirnodi'n wahanol i dudalennau gwe:

•    Awduron, yn cynnwys blaenlythrennau.
•    Blwyddyn cyhoeddi, mewn cromfachau.
•    Teitl, mewn print italig.
•    URL

Enghraifft: Dogfen ar y we
Howe, C., Mercer, N. (2007). Children's social development, peer interaction and classroom learning. https://cprtrust.org.uk/wp-content/uploads/2014/06/research-survey-2-1b.pdf 
 

Defnyddiwch erthyglau papur newydd yn fan cychwyn i ymchwil. Nid ydynt yn cael eu hystyried yn ffynonellau academaidd. Defnyddiwch y fformat isod:

•    Cyfenwau awduron, yna blaenlythrennau.
•    Blwyddyn, mis a dyddiad cyhoeddi, mewn cromfachau.
•    Teitl yr erthygl.
•    Teitl y papur newydd, mewn print italig.
•    Rhifau'r tudalennau NEU URL, os yw yn erthygl ar-lein

Enghraifft: Erthygl papur newydd:

Sisley, D. (2020, Chwef 22). Can science cure a broken heart?. The Guardian. https://www.theguardian.com/science/2020/feb/22/can-science-cure-a-broken-heart 

Nid yw'r hyn sy'n cael ei bostio ar y cyfryngau cymdeithasol, er enghraifft Twitter a Facebook, yn cael eu hystyried yn ffynonellau academaidd. Defnyddiwch nhw yn fan cychwyn i’ch ymchwil academaidd. Defnyddiwch y fformat isod:   

•    Enw defnyddiwr neu enw'r grŵp
•    Dyddiad ar ffurf blwyddyn, mis, diwrnod. Mewn cromfachau. Os nad oes dyddiad, rhowch (n.d.)
•    Teitl y post, wedi'i ddilyn gan y math o ffynhonnell mewn cromfachau [ ].
•    Wedi'i adalw o, ac yna mis, diwrnod, blwyddyn,
•    o'r URL

Enghraifft: Post Cyfryngau Cymdeithasol 

Barack Obama. (2009, Hydref 9). Humbled [diweddariad Facebook]. Wedi'i adalw Mai, 14, 2020, o http://www.facebook.com/posted.php?id=6815841748&share_id=154954250775&comments=1#s154954250775 

 

Creu cyfeiriad at ChatGPT neu fodelau a meddalwedd AI eraill

Polisi APA ar ddefnyddio deallusrwydd artiffisial cynhyrchiol (AI) mewn deunyddiau academaidd

Mae canllawiau'r Brifysgol yn nodi bod "cyflwyno gwaith a gynhyrchir gan ddeallusrwydd artiffisial fel pe bai'n waith eich hun" yn fath o lên-ladrad ac, o'r herwydd, 
yn ymddygiad academaidd annerbyniol. Gellir dod o hyd i wybodaeth gyflawn am ganllawiau'r Brifysgol ar ymddygiad academaidd annerbyniol yma

Mae cyfarwyddyd ar gyfer defnyddio DA yn foesegol ac effeithiol ar gyfer dysgu ar gael yn ein Canllaw Llyfrgell: DA a'r Llyfrgell

Canllawiau cynhwysfawr ar DA ar gyfer staff a myfyrwyr https://www.aber.ac.uk/cy/is/help/ai/

Gweler canllaw cyfeirnodi llawn yr adran i'r 7ed APA yn:

Cymorth cyfeirnodi APA ar-lein

Safle cynhwysfawr gyda chyngor ar ddyfynnu o fewn y testun ac atebion cyflym ar sut i fformatio gwahanol gyfeiriadau.

EndNote

Mae EndNote yn gymhwysiad cyfeirnodi llyfryddiaethol ar gyfer: 

  • casglu cyfeirnodau llyfryddiaethol o gronfeydd data ar-lein a chatalogau llyfrgell addasu
  • rheoli a storio cyfeirnodau fformatio'r cyfeirnodau o amrywiaeth o arddulliau cyfeirnodi a ddarperir
  • gan gynnwys APA allforio'r cyfeirnodau fel troednodiadasu 
  • ôl-nodiadau a llyfryddiaethau i ddogfennau Microsoft Word

APA referencing guides in the Library