Skip to main content
Chat now
Sgwrsiwch nawr

Digideiddio a Hawlfraint: Golwg Gyffredinol

Golwg Gyffredinol

Mae Prifysgol Aberystwyth yn dal trwydded gan yr Asiantaeth Trwyddedu Hawlfraint (Copyright Licensing Agency/CLA), sy'n caniatáu i staff y llyfrgell ddigideiddio, neu sganio deunydd i ddibenion dysgu academaidd, yn amodol ar gael caniatâd deiliad yr hawlfraint, cyfyngiadau trwydded, a chronfeydd y ganolfan gostau. Dyma grynodeb o'r drwydded. Mae mwy o fanylion ar gael ar wefan Asiantaeth Trwyddedu Hawflraint.  

Mae'r llyfrgell yn darparu'r gwasanaeth digideiddio trwy'r system rhestrau darllen ar-lein, Aspire. Gan weithio o fewn i reoliadau hawlfraint, gellir sganio penodau o lyfrau ac erthyglau o gyfnodolion a'u cysylltu'n uniongyrchol i'r rhestr ddarllen berthnasol yn Aspire.

Mae'r gwasanaeth digideiddio yn defnyddio Storfa Cynnwys Digidol (Digital Content Store/DCS) yr Asiantaeth i sicrhau cydymffurfio â hawlfraint ac i ddarparu'r detholiadau a gafodd eu digideiddio ar ffurf dolenni y gall myfyrwyr eu defnyddio i agor dogfennau PDF.

Mae staff y llyfrgell yn sicrhau cydymffurfio trwy:                                                                                      

  • chwilio i weld a oes cyfyngiadau hawlfraint
  • creu detholiadau digidol proffesiynol a safonol
  • llwytho dolenni'n uniongyrchol i restr ddarllen y modiwl yn Aspire
  • cadw cofnodion ac adroddiadau fel y mae'r drwydded yn mynnu

Beth y gellir ei gopïo

O dan delerau trwydded Addysg Uwch yr Asiantaeth, mae'r tîm digideiddio yn medru creu copïau digidol o benodau o lyfrau ac erthyglau o cyfnodolion sydd naill ai'n eiddo i'r Brifysgol (hynny yw, stoc y llyfrgell) neu o gopi a archebwyd drwy thâl hawlfraint a ddarparwyd gan sefydliad sy'n dal trwydded dosbarthu dogfen gyda'r Asiantaeth, fel y Llyfrgell Brydeinig.

Mae'r staff y llyfrgell yn medru digideiddio:

x1 pennod gyfan o lyfr

x1 erthygl gyfan o rifyn cyfnodolyn

x1 golygfa gyfan o ddrama

x1 papur cyfan o set o drafodion cynhadledd

x1 adroddiad cyfan o achos sengl o nifer o achos barnwrol

x1 stori fer, cerdd neu ddrama (heb fod yn fwy na 10 tudalen o hyd) o flodeugerdd

 neu

10% o gyfanswm y cyhoeddiad p'un bynnag sydd fwyaf

Yr hyn na ellir ei gopïo

Ni chaniateir digideiddio popeth. Gelwir y rhain yn weithiau wedi'u heithrio.

Mae yna gategorïau penodol nad ydynt wedi'u cynnwys o fewn y drwydded:

  • papurau newydd

  • cerddoriaeth argraffedig (gan gynnwys y geiriau)

  • mapiau a siartiau

  • llyfrau gwaith / cardiau gwaith / taflenni aseiniadau

  • nid yw rhai awduron yn dod o dan y drwydded

  • gwaharddiadau cyhoeddwyr

  • rhai cyhoeddiadau o'r Unol Daleithiau

Mae eisiau hefyd ystyried cyhoeddwyr y tu hwnt i'r Deyrnas Unedig a adnabyddir fel tirogaethau rhyngwladol

Mae mwy o wybodaeth am weithiau wedi'u heithrio i'w gweld ar wefan Asiantaeth Trwyddedu Hawlfraint.

Manteision digideiddio

Mae nifer o fanteision i ddigideiddio deunydd. O sicrhau bod deunydd ar gael yn fwy eang fel hyn...

  • gall pob myfyriwr ar y modiwl ddarllen yr eitem/au 24/7 - hyd yn oed os yw'r llyfrgell ar gau

  • gall myfyrwyr dysgu o bell a defnyddwyr oddi ar y campws fynd at yr eitemau pa le bynnag y maen nhw

  • mae llai o bwysau'n cael ei roi ar y stoc benthyca

  • ceir llai o drafferthion oherwydd eitemau coll

  • mae adnoddau'r llyfrgell yn darparu ar gyfer anghenion yn fwy effeithiol

  • Gallwn fod yn sicr ein bod yn cydymffurfio ag amodau trwydded sganio'r CLA - gallai torri amodau'r drwydded arwain at golli trwydded, cosbau a dirwyon

  • mae myfyrwyr yn cael eu hannog i ddarllen yn ehangach

  • mae deunydd sydd ar hyn o bryd ddim ond mewn print ar gael i fwy o fyfyrwyr

  • mae ein sganiau newydd yn medru cael eu defnyddio gyda meddalwedd darllenydd sgrin er mwyn adnabod nodau gweledol (Optical Character Recognition/OCR)

Cysylltu â ni

Am ragor o wybodaeth am y gwasanaeth digideiddio neu os oes gennych ymholiad ynglŷn â chais, cysylltwch â:

digideiddio@aber.ac.uk